Bài viết dưới đây có sự tham vấn chuyên môn từ Thạc sĩ, Bác sĩ Đặng Thị Ngoan – Bác sĩ chuyên khoa Nhi – Sơ sinh, Khoa Nhi – Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long.
Kiết lỵ là một trong những căn bệnh khiến không ít bậc phụ huynh lo lắng khi con mình mắc phải, bởi lúc này trẻ thường xuyên phải đi ngoài nhiều lần mỗi ngày, dẫn đến cảm giác mệt mỏi và khó chịu kéo dài. Chính vì vậy, việc nắm vững các dấu hiệu của bệnh kiết lỵ ở trẻ em sẽ giúp bố mẹ sớm nhận biết, kịp thời đưa con đi điều trị cũng như chủ động phòng ngừa cho bé yêu, tránh để bệnh diễn tiến nặng và gây ra những biến chứng nguy hiểm khác.
Kiết lỵ ở trẻ nhỏ là căn bệnh như thế nào?
Kiết lỵ ở trẻ nhỏ là tình trạng nhiễm trùng đường ruột xuất phát từ các tác nhân như vi khuẩn hay ký sinh trùng. Khi mắc phải bệnh này, bé sẽ đi tiêu nhiều lần trong ngày, phân lẫn chất nhầy và máu. Đây được xem là một trong những chứng bệnh phổ biến ở trẻ thơ và có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được can thiệp điều trị đúng phương pháp cũng như kịp thời.
Nếu đến 6 tuổi con vẫn chưa biết đếm số hoặc đã 7 tuổi mà vẫn không thể phân biệt giữa thực tế và tưởng tượng, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bé đang chậm phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ so với những bạn cùng trang lứa. Vậy cha mẹ đã nắm bắt được những biểu hiện bất thường sớm này chưa? Hãy nhanh tay hoàn thành bài trắc nghiệm dưới đây để bổ sung thêm kiến thức bổ ích cho bản thân mình nhé!
Nội dung trắc nghiệm có sự tham vấn chuyên môn từ Thạc sĩ Ma Văn Thấm – bác sĩ chuyên khoa Nhi, Phòng khám Đa khoa Vinmec Dương Đông (Phú Quốc).
2. Biểu hiện nhận biết trẻ mắc kiết lỵ
- Khi nhiễm kiết lỵ, bé sẽ đi vệ sinh liên tục nhiều lần trong ngày, thậm chí cứ ngồi bô hoặc bồn cầu là không chịu dậy do luôn có cảm giác mót đi ngoài tương tự như tình trạng mót rặn ở người trưởng thành.
- Cơn đau quặn bụng xuất hiện mỗi khi bé đi tiêu.
- Lượng phân rất ít, loãng, trộn lẫn với chất nhầy, máu đỏ tươi cùng bọt khí.
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thường khóc quấy trước lúc đi ngoài, sau khi đi tiêu xong thì cơn đau bụng thuyên giảm nên bé bớt quấy khóc hơn.
Kiết lỵ ở trẻ được phân thành hai thể bệnh chủ yếu sau đây:
Có thể bạn quan tâm: Nên Đưa Bố Mẹ Đi Du Lịch Ở Đâu? Top Điểm Đến Lý Tưởng & Kinh Nghiệm Cần Biết – Vinwonders
- Kiết lỵ do amip: Bé trải qua những cơn đau bụng quặn từng đợt, thân nhiệt có thể tăng nhẹ hoặc bình thường, kèm theo cảm giác rét run, số lần đi ngoài lên tới nhiều lần mỗi ngày. Đặc biệt, phân của trẻ chứa nhiều dịch nhầy giống như đờm và pha trộn với máu.
- Kiết lỵ trực trùng: Bé sốt cao kéo dài, đi ngoài nhẹ với phân loãng như nước, đau vùng bụng. Bên cạnh đó, trẻ còn than hậu môn nóng rát khó chịu, liên tục cảm thấy buồn đi tiêu, phân lẫn nhầy máu và triệu chứng này tái diễn nhiều lần trong ngày.
Trường hợp cha mẹ chậm trễ trong việc đưa con điều trị, trẻ có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như thủng ruột, chảy máu đường tiêu hóa, bệnh lồng ruột, viêm loét đại tràng sau lỵ hay viêm ruột thừa gây ra bởi amip,…
3. Nguyên nhân trẻ bị kiết lỵ
3. Vì sao trẻ nhỏ mắc phải bệnh kiết lỵ?
Trẻ sơ sinh cùng trẻ em ở độ tuổi nhỏ là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp phải các vấn đề tiêu hóa, trong đó có kiết lỵ. Điều này xuất phát từ việc cơ chế bảo vệ tự nhiên và hệ vi sinh đường ruột của bé vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, chưa đủ mạnh để chống đỡ. Chính vì thế, khi các mầm bệnh tấn công với số lượng lớn, niêm mạc ruột dễ bị tổn thương, gây nên tình trạng viêm nhiễm cùng sự rối loạn trong hoạt động tiêu hóa.
Nhờ những nghiên cứu khoa học chuyên sâu, giới y học đã xác định rõ ràng thủ phạm chính dẫn đến bệnh kiết lỵ ở trẻ chính là các loại vi khuẩn có hại cư trú trong đường ruột:
Có thể bạn quan tâm: Cách Cắm Hoa Hồng Salem Đơn Giản, Dễ Thực Hiện Tại Nhà
Khuẩn Amip: Đây là tác nhân quen thuộc đứng sau nhiều chứng bệnh đường ruột phổ biến như tiêu chảy hay kiết lỵ ở trẻ nhỏ.
Trực khuẩn ngắn, bất động: Nhóm này chủ yếu gồm các trực khuẩn thuộc họ Shigella điển hình như Shigella Amigua, Paradystenteria,…
4. Các con đường khiến trẻ mắc phải bệnh kiết lỵ
Cho bé sử dụng những loại thực phẩm và đồ uống thiếu đảm bảo vệ sinh chính là một trong những yếu tố hàng đầu dẫn đến tình trạng kiết lỵ ở trẻ nhỏ.
Bé có nguy cơ nhiễm khuẩn kiết lỵ thông qua việc tiếp xúc với các nguồn thực phẩm, nước uống hay rau củ quả đã bị hư hỏng, ôi thiu.
Có thể bạn quan tâm: Có Bầu Ăn Canh Khổ Qua Được Không? Lợi Ích Và Rủi Ro Cần Lưu Ý
Những con vật mang mầm bệnh như chó, mèo hay côn trùng như ruồi,… cũng là tác nhân có thể truyền bệnh kiết lỵ đến cơ thể trẻ.
Khi trẻ không rửa tay sạch sẽ mà dùng tay bẩn để nhặt thức ăn đưa vào miệng, vi khuẩn gây bệnh sẽ theo đó xâm nhập vào bên trong cơ thể và khởi phát bệnh kiết lỵ.
Cách chẩn đoán và điều trị bệnh kiết lỵ
Để xác định trẻ có mắc kiết lỵ hay không, bác sĩ sẽ căn cứ vào những biểu hiện lâm sàng đã được nêu ở phần trên. Bên cạnh đó, kết quả xét nghiệm phân kết hợp với xét nghiệm máu là cơ sở quan trọng giúp đưa ra chẩn đoán chính xác, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Chính vì vậy, khi nhận thấy con em mình xuất hiện những dấu hiệu kể trên, phụ huynh cần nhanh chóng đưa bé đến bệnh viện hoặc cơ sở khám chữa bệnh uy tín để được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và kiểm tra. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc hay điều trị tại nhà, bởi điều này có thể khiến bệnh tình tiến triển nặng hơn và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
6. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ mắc kiết lỵ
- Trong thời gian bị kiết lỵ, cơ thể trẻ cần được cung cấp đủ 4 nhóm chất thiết yếu gồm tinh bột, đạm, chất xơ cùng các vitamin — những dưỡng chất có mặt nhiều trong gạo, ngũ cốc, thịt cá, rau củ và trái cây nhằm nâng cao sức đề kháng.
- Thức ăn dạng lỏng là lựa chọn hàng đầu vì giúp trẻ tiêu hóa dễ dàng, giảm gánh nặng cho dạ dày. Cha mẹ có thể chế biến cháo, canh ngó sen, nước ép ổi hay chè đậu xanh… đây đều là món phù hợp với trẻ đang bị kiết lỵ.
- Rau củ tươi nên xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn của bé, tốt nhất là nấu chín bằng cách luộc hoặc xay ép lấy nước cho trẻ uống.
- Khuyến khích trẻ uống thêm nước trái cây tươi, ưu tiên các loại quả giàu vitamin C để tăng cường sức khỏe.
- Bữa ăn của trẻ cần được chia thành nhiều lần nhỏ trong ngày, tuyệt đối không ép bé ăn quá đầy trong một bữa vì điều này khiến hệ tiêu hóa phải làm việc quá sức và hoạt động kém hiệu quả.
- Việc đi ngoài liên tục dễ khiến trẻ mất nước, do đó hãy cho bé uống nước lọc hoặc dung dịch Oresol hằng ngày. Ngoài ra, nước muối loãng, nước gạo rang hay nước dừa cũng là những lựa chọn tốt giúp bù đắp điện giải, hỗ trợ cơ thể trẻ phục hồi nhanh hơn sau bệnh.
- Các loại thức uống chứa men lợi khuẩn probiotic cũng nên được bổ sung thường xuyên để cải thiện chức năng ruột kết của trẻ.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Trẻ Làm Đồ Chơi Theo Chủ Đề Từ Nguyên Vật Liệu Thiên Nhiên Gần Gũi
7. Biện pháp giúp trẻ phòng ngừa bệnh kiết lỵ hiệu quả
- Cha mẹ cần đảm bảo trẻ chỉ ăn thức ăn đã nấu chín kỹ và uống nước đun sôi để nguội.
- Tạo thói quen cho trẻ vệ sinh tay bằng xà phòng trước mỗi bữa ăn cũng như sau khi đi vệ sinh.
- Thực phẩm phải được bảo quản, che chắn cẩn thận để tránh ruồi nhặng tiếp xúc; đồng thời xử lý chất thải và rác hợp lý, kiểm soát việc sử dụng phân bón trong sản xuất nông nghiệp.
- Đáng chú ý, những người trực tiếp chế biến món ăn, chăm sóc và nuôi dạy trẻ cần đặc biệt chú trọng vấn đề đảm bảo vệ sinh cá nhân.
Khoa Nhi thuộc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở uy tín chuyên thăm khám và điều trị các bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh như: sốt do virus, nhiễm khuẩn, viêm tai giữa, viêm phổi, kiết lỵ,… Với hệ thống máy móc tiên tiến cùng môi trường y tế đạt chuẩn vô trùng, Vinmec hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các bệnh nhi. Song song đó là đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm với nghề, mang đến cho phụ huynh sự an tâm tuyệt đối khi đưa con đi khám chữa bệnh.
Bác sĩ Đặng Thị Ngoan từng đảm nhận vị trí giảng viên tại Bộ môn Nhi của Trường Đại học Y dược Hải Phòng. Bác sĩ đã được cấp nhiều chứng chỉ chuyên ngành Nhi trong nước lẫn quốc tế, bao gồm: Bệnh viện Westmead (Australia) và Trường Đại học Y Hải Phòng. Hiện nay, bác sĩ Ngoan đang công tác tại Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long với vai trò bác sĩ chuyên khoa Nhi – Sơ sinh.
Quý khách hàng có thể dễ dàng đăng ký khám tại hệ thống bằng cách gọi đến số HOTLINE, lựa chọn GÓI DỊCH VỤ phù hợp hoặc đặt lịch hẹn TRỰC TIẾP TẠI ĐÂY. Ngoài ra, hãy tải ứng dụng My Vinmec để chủ động quản lý, theo dõi và sắp xếp lịch khám bất cứ lúc nào, ở bất kỳ đâu một cách thuận tiện nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 8 26, 2026 by Trần Nguyễn Hoài Bảo Ngân
